به صورتهاى مختلف با آن تحدّى كرده است . گاهى به آوردن مثل آن تحدّى كرده است ، « 1 » و گاهى به آوردن ده سوره مانند آن « 2 » ، و گاهى به آوردن يك سوره مانند آن « 3 » . نه تنها فصحا و بلغاى عرب از آوردن مثل قرآن امتناع ورزيدند ، بلكه برخى از آنان به اين حقيقت كه قرآن كريم برتر از كلام بشر است اذعان ورزيدند ، ولى از آن جا كه تحت تأثير عصبيت جاهلى قرار داشتند ، به جاى آن‌كه به نبوت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ايمان آورند ، سخن او را ساحرانه معرفى كردند ، تا بدين وسيله از ايمان آوردن توده‌ى مردم به او جلوگيرى كنند . گذشته از قرآن كريم ، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله معجزات بسيار ديگرى نيز داشته است ، كه اگرچه هر يك از آنها به تواتر نقل نشده است ، ولى مجموع آنها پيش از حد تواتر است . و به اصطلاح تواتر معنوى دارد . يعنى اين مطلب كه آن حضرت بر دعوى نبوت خود معجزاتى آورده و تحدّى كرده است ، از مسلّمات و قطعيات تاريخ است . ختم نبوت به وسيله پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله نيز آشكارا در قرآن كريم و احاديث اسلامى بيان شده است . قرآن كريم پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله را « خاتم النبيين » ناميده است . ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ . « 4 » چنان‌كه در حديث منزلت كه از احاديث متواتر اسلامى است پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله

--> ( 1 ) . اسراء / 88 ؛ طور / 34 . ( 2 ) . هود / 13 . ( 3 ) . بقره / 23 ؛ يونس 38 . ( 4 ) . احزاب / 40 .